شبکه بهداشت و درمان عباس اباد
۱۳۹۷ دوشنبه ۲۸ آبان
br ENGLISH
نوبت كاري، يك عامل زيان آور شغلي!

نوبت كاري، يك عامل زيان آور شغلي!

به طور كلي هر نوع كاري كه به طور منظم و معين در بيرون از دريچه زماني كار روزانه انجام پذيرد نوبت كاري تلقي مي شود. اگر چه نوبت كاري و كار شبانه يكي از ره آوردهاي اجتناب ناپذير فن آوري بوده و جزئي از جامعه 24 ساعته در سراسر جهان شده است، اما اين پديده امروز به عنوان يك عامل زيان آور شغلي و تهديد كننده سلامتي تلقي شده كه مي تواند از جنبه هاي گوناگون اثرات نامطلوبي بر زندگي انسان بجا گذارد.

نوبت كاري به روش هاي گوناگوني انجام مي شود كه هر يك داراي ويژگي ها، مزايا و معايب خاص خود مي باشند. در نظام كلي نوبت كاري عبارتند از: نظام سه نوبتي و نظام نوبت كاري 12 ساعته. نظام سه نوبتي نظام نوبت كاري 8 ساعته است كه با برنامه هاي مختلف مانند 2-2-2 (2 صبح-2عصر-2شب)، 3-3-3 (3صبح-3عصر-3شب)، 4-4-4 (4صبح-4عصر-4شب) و ... جريان دارد. در نظام 12 ساعته، 24 ساعت شبانه روز با دو نوبت 12 ساعته پوشش داده مي شود و در هر نوبت كارگر به جاي 8 ساعت، 12 ساعت به انجام وظيفه مي پردازد و در عوض تعداد روزهاي كمتري را سر كار بوده و از روزهاي تعطيل بيشتري برخوردار است. ميزان تأثير نوبت كاري بر افراد به طور عمده به شغل فرد، خصوصيات فردي، محيط سازماني و اجتماعي و خصوصيات برنامه نوبت كاري بستگي دارد.

اثرات زيان بار نوبت كاري به طور عمده مزمن هستند. نوبت كاري مي تواند اثرات سوء فزيولوژيك، رواني و اجتماعي را بر افراد نوبت كار به جا گذارد. اين اثرات، اختلالات در فرآيندهاي فيزيولوژيك نظير چرخه خواب- بيداري، تضعيف سلامت فيزيكي و فيزيولوژيك، مشكلات هوشياري، كاهش كارايي و ايمني و مشكلات براي زندگي خانوادگي و اجتماعي نوبت كاران را شامل مي شود.

يكي از جنبه هاي بسيار مهم كار در نظام نوبت كاري چرخش روز/شب نوبت كاران بوده كه بويژه باعث اختلال در ريتم هاي سيركادين و بر هم خوردن خواب شب كاران و پيامدهاي مرتبط با آن مي شود. در مطالعه اي بر روي نوبت كاران مشخص شد، بيماري هايي نظير التهاب معده، زخم هاي روده و معده، فشار خون بالا، نگراني مزمن، آسم و آلرژي، اختلالات اسكلتي-عضلاني و چاقي شديد در ميان نوبت كاران با سابقه، به طور متوسط 40% بيشتر از نوبت كاران كم سابقه است.

كوتاه بودن دوره چرخش نوبت ها ( مثلاً هر دو يا سه روز يكبار نوبتها تغيير كنند)، اجتناب از نظام هاي طولاني مدت (هفتگي و بيشتر) كوتاه نمودن ساعات شب كاري، فراهم نمودن امكان خواب كوتاه مدت در طول نوبت شب، وجود روشنايي مطلوب، استفاده از غذاي گرم و مناسب در طول نوبت شب مي تواند مشكلات نوبت كاري را تعديل نمايد. استفاده نكردن از افراد مسن در نظام نوبت كاري و اصولاً افرادي كه بامدادگرا هستند، مي تواند تا حدي باعث كاهش مشكلات ناشي از نوبت كاري گردد.

1394/12/09
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal